De zorg en het sociaal domein bevinden zich midden in een fundamentele transformatie. Waar zorg jarenlang was ingericht rondom systemen, instellingen en individuele interventies, verschuift de focus steeds nadrukkelijker naar gezondheid, preventie en samenleven in de buurt. In die beweging speelt Dorine Baselmans een sleutelrol. Als beleidsmedewerker Sociaal Domein bij de gemeente Bergeijk opereert zij precies op het snijvlak waar landelijke akkoorden, regionale samenwerking en lokale uitvoering samenkomen.
Van zorgsysteem naar zorgzame samenleving
Volgens Dorine vraagt de huidige tijd om een radicaal andere manier van kijken. “Niet langer organiseren we zorg primair aan de achterkant, maar investeren we aan de voorkant in gezondheid, leefomgeving en sociale samenhang. Dat betekent ook een andere rol voor gemeenten: van uitvoerder en financier naar regisseur en verbinder.”
“Gezondheid ontstaat niet in de spreekkamer, maar in het dagelijks leven van mensen, in wijken, scholen, sportverenigingen en op het werk.” Vanuit die overtuiging werkt Dorine aan domeinoverstijgend beleid waarin sociaal, welzijn, sport, zorg en ruimtelijke ontwikkeling elkaar versterken.
De gemeente als spil in preventie
“Gemeenten krijgen een steeds centralere rol in het terugdringen van gezondheidsachterstanden en het organiseren van een stevige preventie-infrastructuur. Dat vraagt om structurele samenwerking, continuïteit en een duidelijke regierol.” Dorine geeft aan dat dit in de praktijk steeds concreter wordt: “Via lokale teams, ketenaanpakken en initiatieven die inwoners ondersteunen om langer gezond en zelfstandig te blijven. Essentieel daarbij is de verschuiving van centraal aangestuurd beleid naar lokaal verankerde oplossingen. Met bewoners en hun netwerken in de regie, ondersteund door professionals waar nodig.”
Verbinder tussen zorg en beleid
Wat Dorine onderscheidt, is haar achtergrond in de zorg. Ze spreekt de taal van zorgprofessionals en begrijpt hun dagelijkse praktijk. Tegelijkertijd kent zij de bestuurlijke en financiële realiteit van gemeenten. Juist die combinatie maakt haar effectief in het overbruggen van cultuurverschillen, regeldruk en misverstanden.
Ze verteld ons hierbij: “Woorden, systemen en financiering kunnen onbedoeld onze samenwerking belemmeren, en juist wij kunnen deze barrières slechten door anders te denken en anders te organiseren.”
Regionale schaal als randvoorwaarde
“De opgaven in zorg en sociaal domein stoppen niet bij gemeentegrenzen. Vergrijzing, personeelstekorten en bevolkingsgroei vragen om regionale afstemming. Ik zie de regionale samenwerking daarom als randvoorwaardelijk: alleen samen met andere gemeenten, zorgaanbieders, welzijnspartijen en verzekeraars kan de zorg toegankelijk en betaalbaar blijven. Samenwerking kost tijd en vraagt vertrouwen, maar levert samenhang, draagvlak en uitvoeringskracht op.”
Health in All Policies
“Een belangrijk uitgangspunt in mijn werk is dat gezondheid niet exclusief de verantwoordelijkheid is van de zorgsector. Beleidskeuzes op het gebied van wonen, mobiliteit, onderwijs, economie en leefomgeving hebben grote invloed op gezondheid en welzijn.”
“Door gezondheid structureel mee te nemen in alle beleidsdomeinen ontstaat een veerkrachtige en rechtvaardige samenleving. Preventie is daarbij niet alleen menselijker, maar ook noodzakelijk om het systeem houdbaar te houden.”
Lef en wendbaarheid
“De transformatie vraagt vooral om lef en mentale wendbaarheid. Oude verantwoordingsstructuren en financieringslogica’s passen niet altijd meer bij de opgaven van vandaag. Er is ruimte nodig om te experimenteren, te leren en soms ook te falen. Dat vraagt om vertrouwen, bestuurlijk en ambtelijk, en om de bereidheid om te investeren in initiatieven waarvan de opbrengsten pas op langere termijn zichtbaar worden, en dat is soms spannend.”
De toekomst vorm je samen
In een regio die sterk groeit en volop inzet op wonen, economie en technologie, benadrukt Dorine het belang van de sociale kant van die ontwikkeling. “Zonder voldoende zorg, sterke buurten en een robuuste preventie-infrastructuur is groei niet duurzaam. Vanuit mijn rol en achtergrond hoop ik dat ik een waardevolle bijdrage lever aan deze beweging. Niet als solist, maar als regisseur die partijen bij elkaar brengt. De toekomst vorm je immers samen, lokaal geworteld, regionaal verbonden en altijd met de mens als uitgangspunt.”
Meer weten?
Maarten van Ham Adviseur