Marije Klomp over fellowship, eigenaarschap en de kracht van een lerende gemeenschap.
Marije Klomp behoort tot de vernieuwers die wetenschap weten te verbinden met de praktijk. Al bijna twintig jaar zet zij zich in voor maatschappelijke transities op het gebied van duurzaamheid, brede welvaart en sociale verandering. Niet vanuit de overtuiging dat de wereld beter wordt door meer beleid of meer kennis alleen, maar door mensen in beweging te brengen.
Als directeur van het Radboud Centrum Sociale Wetenschappen werkt zij dagelijks aan de ontwikkeling van professionals, leiders en organisaties die maatschappelijke impact willen maken. Haar kracht ligt in het verbinden van wetenschappelijke inzichten met de complexe vraagstukken waar overheden en organisaties iedere dag voor staan. Ze heeft promotieonderzoek gedaan naar de complexiteit van duurzaamheidswerk en het belang van fellowships.
Marije laat tijdens het Facet-event op donderdag 8 oktober zien waarom brede welvaart begint bij mensen die samen leren, samenwerken en durven veranderen.
“De wereld verandert niet doordat kennis bestaat. De wereld verandert doordat mensen die kennis toepassen.” Het is een zin die de kern raakt van waar Marije Klomp zich al bijna twintig jaar mee bezighoudt. Niet omdat er te weinig kennis is over duurzaamheid, brede welvaart of maatschappelijke transities. Integendeel. Nog nooit wisten we zoveel als nu. De echte vraag is volgens haar veel interessanter: hoe zorgen we ervoor dat mensen die kennis daadwerkelijk gebruiken om hun omgeving te veranderen?
Donderdag 8 oktober neemt tijdens het Facet-event Marije Klomp bezoekers mee in precies die vraag. Niet vanuit theorie alleen, maar vanuit de dagelijkse praktijk van organisaties, overheden en professionals die midden in de maatschappelijke transities staan. Als directeur van het Radboud Centrum Sociale Wetenschappen ziet zij iedere dag hoe wetenschap en praktijk elkaar kunnen versterken. Maar ze ziet ook waarom dat lang niet altijd gebeurt.
Verandering begint bij mensen
“Een wetenschappelijk artikel verandert de wereld niet. Kennis krijgt in praktijken pas waarde wanneer mensen ermee aan de slag gaan.” Daarmee raakt ze precies aan de uitdaging waar veel gemeenten vandaag voor staan. Brede welvaart staat hoog op de agenda, maar hoe vertaal je die ambitie naar dagelijkse keuzes, bestuurlijke afwegingen en concrete samenwerking? Volgens Marije begint die verandering niet bij systemen, maar bij mensen.
Wie Marije hoort spreken, merkt dat haar fascinatie voor duurzaamheid niet begon in een collegezaal. “Als kind vond ik de natuur prachtig. Ik wilde dat mensen goed voor elkaar en voor de aarde zouden zorgen. Dat gevoel is nooit verdwenen.” Inmiddels werkt zij al bijna twintig jaar aan maatschappelijke transities. Niet als activist, maar als verbinder. “Ik geloof dat mijn rol in transities veel meer ligt in mensen helpen om verandering mogelijk te maken. We hebben de wereld waarin we nu leven samen opgebouwd. De volgende stap zetten doen we dus ook samen.”
Kennis krijgt waarde in de praktijk
Dat de Radboud Universiteit wetenschappelijke kennis ontwikkelt, spreekt voor zich. Toch ziet Marije daarin slechts het begin. “Er bestaat ontzettend veel kennis over gedragsverandering, samenwerking en maatschappelijke transities. Fundamenteel onderzoek en kennisontwikkeling hebben op zichzelf natuurlijk een belangrijke functie en academische waarde. Juist in een tijd van desinformatie en AI-gegenereerde kennis is het extra belangrijk dat er evidence-based kennis is. Maar zolang die kennis niet terechtkomt bij de mensen die ermee moeten werken, verandert er uiteindelijk heel weinig in de praktijk.”
“Hetzelfde geldt voor beleid, dat beleid is belangrijk en zelfs een voorwaarde voor verandering, maar beleid alleen verandert niets. Gedrag alleen ook niet. Succesvolle transities bestaan uit goed bestuur, wet- en regelgeving, kennis en innovaties, nieuwe vormen van samenwerking én mensen die bereid zijn anders te handelen.”
Mensen maken de systemen
Een uitspraak die tijdens haar verhaal steeds terugkomt, is misschien wel de belangrijkste: mensen zijn niet afhankelijk van (verlammende) systemen, al kan dat soms wel zo voelen. Het is juist andersom, mensen ‘maken’ die systemen zelf. Daarom zet de Radboud Universiteit sterk in op leven lang ontwikkelen. “We leiden studenten op om academisch en kritisch te denken, maar minstens zo belangrijk zijn de professionals die vandaag invloed hebben. Gemeentesecretarissen, beleidsmakers, projectleiders en bestuurders bepalen iedere dag hoe Nederland eruitziet.”
Samen bouwen aan een blijvende beweging
Juist daar ontmoeten Facet en de Radboud Universiteit elkaar. Waar de universiteit wetenschappelijke kennis ontwikkelt, brengt Facet die kennis naar de praktijk van gemeenten en maatschappelijke organisaties. “Facet kijkt verder dan adviseren alleen. Uiteindelijk moeten mensen zelf aan de slag. Daarom investeren jullie in opleiden, ontwikkelen en het bouwen van netwerken. Dat sluit naadloos aan op waar wij voor staan.”
Volgens Marije is er nog een succesfactor die vaak wordt vergeten: het werken in fellowships. “Transities zijn ingewikkeld. Daarom heb je mensen om je heen nodig. Niet één inspirerende dag organiseren en daarna weer uit elkaar gaan, maar een gemeenschap bouwen waarin professionals elkaar blijven helpen, inspireren en uitdagen. Samen stilstaan bij de complexiteit van het werk en trage vragen die er op komen als je veranderingen teweeg wilt brengen.” Dat raakt direct aan de missie van Facet: de toekomst vorm je samen.
Misschien is dat wel de belangrijkste opbrengst van het event. Niet alleen nieuwe inzichten, maar nieuwe verbindingen. Niet alleen inspiratie, maar het begin van een beweging waarin gemeenten, organisaties, kennisinstellingen en professionals elkaar blijven vinden om samen te werken aan brede welvaart.
Wat hoopt Marije dat bezoekers meenemen? “Dat ze naar huis gaan met het gevoel dat ze er niet alleen voor staan. Dat ze begrijpen welke rol zij zelf kunnen spelen en dat ze ontdekken dat er een gemeenschap is die aan dezelfde opgave werkt. Iedereen is nodig. Maar niemand hoeft het alleen te doen.”
Ontmoet Marije Klomp tijdens het Facet-event op donderdag 8 oktober en ontdek hoe wetenschap, praktijk en samenwerking samen het verschil kunnen maken. Laat je inspireren, ontmoet vakgenoten en word onderdeel van een netwerk dat samen werkt aan de toekomst.
Meld je hier aan voor 'Facet Inspireert' op 8 oktober
Meer weten?
Maarten van Ham Adviseur