Water is vanzelfsprekend, totdat het dat niet meer is. Marco Stevens, strategisch omgevingsmanager bij Waterschap De Dommel en interim-voorzitter van De WaterBank, werkt dagelijks aan een fundamenteel andere kijk op watergebruik. In dit gesprek vertelt hij hoe restwater een waardevolle grondstof wordt, waarom het huidige systeem knelt en hoe samenwerking leidt tot concrete impact.
We bouwen aan een nieuw watersysteem
“Mijn werk voor de WaterBank draait om het terugdringen van drink- en grondwatergebruik,” begint Marco. “Maar eigenlijk gaat het om iets groters: nieuwe structuren, nieuwe werkwijzen en vooral nieuwe samenwerkingen. Er is zoveel water dat nu ongebruikt blijft, terwijl daar enorme kansen liggen. Wij zetten dat in als waardevolle grondstof.”
Die ambitie vraagt om een systeemverandering. “De waterwereld is nu op een bepaalde manier georganiseerd, en daar lopen we tegen grenzen aan. Als je restwater tussen partijen wilt uitwisselen, loop je direct tegen wet- en regelgeving aan. Proceswater wordt bijvoorbeeld gezien als afval, en de ontvangende partij als afvalverwerker. Dat maakt het complex, terwijl het in de kern juist heel logisch is om dat water opnieuw te gebruiken.”
Bewustwording als kantelpunt
Naast systeemverandering ziet Marco bewustwording als cruciale factor. “Veel mensen realiseren zich nog onvoldoende dat drinkwater en grondwater niet oneindig beschikbaar zijn. Die continuïteit staat onder druk. Tegelijkertijd zie je hoopvolle ontwikkelingen: water krijgt steeds meer een prijs en daarmee ook waarde.”
Hij vervolgt: “Zowel drinkwaterbedrijven als waterschappen worden geconfronteerd met stijgende kosten en strengere Europese eisen. Die kosten worden doorberekend, en dat zorgt voor bewustwording. Water is niet gratis. Dat besef helpt enorm om beweging te creëren.”
Inspiratie uit onverwachte hoek
Opvallend is waar Marco zijn inspiratie vandaan haalt. “Het zijn niet alleen de usual suspects in de milieukant. Juist binnen het bedrijfsleven zie je koplopers ontstaan. Mensen die anders kijken en durven te experimenteren. Als je die mensen met elkaar verbindt, ontstaat er iets krachtigs. Ze versterken elkaar, worden efficiënter en creëren een sneeuwbaleffect. Dat is precies wat we nodig hebben.”
De paradox van regelgeving
Toch blijft regelgeving een grote uitdaging. “Er zit soms een paradox in het systeem. Bedrijven kunnen voldoen aan alle voorschriften, maar alsnog niet voldoen aan de impacteisen op het oppervlaktewater. Dat komt doordat verschillende Europese richtlijnen niet goed op elkaar aansluiten. Dan praat het systeem simpelweg niet met zichzelf.” Volgens Marco vraagt dat om scherpere keuzes. “Voor grote bedrijven zijn winstgevendheid en compliance leidend. Als je verandering wilt, moet je daar iets in doen. Strakkere regels kunnen helpen, maar we moeten ook realistisch blijven: we willen industrie behouden én onze milieudoelen halen. Dat vraagt om slimme combinaties.”
Nederland als koploper
Nederland heeft volgens Marco alles in huis om een voortrekkersrol te spelen. “We zijn wereldtop in watermanagement. Die positie kunnen we benutten om ook in waterhergebruik en circulariteit koploper te worden. Daar ligt ook economisch potentieel.” Tegelijkertijd wijst hij op een culturele uitdaging. “Water is hier zo vanzelfsprekend dat acceptatie van alternatieven, zoals gezuiverd afvalwater, lastig kan zijn. Dat is niet alleen een technische, maar ook een psychologische opgave.”
De kracht van De WaterBank
De WaterBank is voor Marco hét voorbeeld van hoe samenwerking werkt. “We zijn klein begonnen, met één overheid en één bedrijf. Inmiddels zijn we uitgegroeid tot een netwerk van tientallen partners. En dat netwerk blijft groeien.” De kracht zit volgens hem in de collectieve aanpak. “We zijn samen de vereniging. Leden brengen kansen in, delen kennis en werken mee aan oplossingen. Het gaat niet alleen om representatie van sectoren, maar ook om actieve betrokkenheid.” Die aanpak levert concrete resultaten op. “We maken WaterDeals mogelijk, verbinden partijen en bieden inzicht in kansen. Het gaat steeds vaker van idee naar uitvoering.”
Van ambitie naar impact
Voor organisaties die willen aansluiten, is de rol helder. “Je komt overal kansen tegen. Door die in te brengen en tegelijkertijd je kennis en expertise beschikbaar te stellen, maak je impact. Het werkt twee kanten op.” Marco sluit af met een duidelijke boodschap: “Elke druppel heeft waarde. Als we het watersysteem samen opnieuw vormgeven, kunnen we die waarde benutten. Niet alleen voor vandaag, maar juist voor de toekomst.”
Meer weten?
Maarten van Ham Adviseur